Covid-19 Response Plan for the safe and sustainable reopening of Primary and Special Schools

Click here



1. Punctuality

(a) Junior & Senior Infants 9.10 – 1.50
(b) 1st class – 6th class 9.10 – 2.50

Arrive at School
Children should only arrive in school at such time as to enable them to be in their classes at 9.10 am.
The school is required to abide by strict rules regarding insurance cover for children. Accordingly, the Board of Management will not accept responsibility for children on the school premises before 9.10 am or after 2.50pm.

Staff Meetings
Periodically, during the year, the Principal and staff meet to review progress and ensure that the school continues to run effectively. There will be one staff meeting per term.

2. School Uniform
The uniform is very important for the image of the school and enhances your child’s association with Gaelscoil Aogáin. It also relieves parents of having to keep up to-date with clothing fashions.
The school uniform must be worn by the child at all times during school hours, except on the days when children have Physical Education or Swimming, when the school tracksuit may worn. Extra curricular activities provide an opportunity to promote the image of the school and so the uniform should be worn where practicable at all school-related activities.

The school uniform is as follows
Junior Infants to 6th class:
Black cardigan with school crest, grey blouse, black/grey tie, grey pinafore, black or grey shoes.
Grey trousers. Black V neck jumper with school crest, grey shirt, black/grey tie, black or grey shoes.
Complete uniform and school tracksuit available from Divas & Dudes, Castleisland.School jacket with crest and name available from school.
Name Tags
Please ensure that coats, caps, gloves, uniform and tracksuit, etc have name- tags on them.

3. Lunch
Lunch Time
Junior to 2nd class 12.15 – 12.45
3rd – 6th class 12.45 – 1.15
Children are encouraged to remain in school for lunch.
To promote healthy eating habits:
Crisps, sweets, candy bars, chewing gum and fizzy drinks are not allowed in the school.

School Milk Scheme:
Milk is available at a reduced cost. This provides your child with a third of a pint of milk daily. Details of cost will be notified each term.

4. Absences
All parents are asked to send a note to the class teacher if their child has been absent from school. Parents whose children have a doctors or dentist appointment should notify the teacher in the child’s homework diary beforehand and state the time of the appointment. Children cannot be allowed off school without a note unless their parents call to the school for them. In the event of an older member of the family calling for the child they too should have a note for the child’s parents. Children absent for more than 20 days will be notified to the National Educational Welfare Board.

5. Special Needs
Children may have special needs or may have a problem in the area of eyesight, hearing, speech, emotional state or any medical problem. It is important that the child’s teacher is made aware of any such problems.
Good liaison between the teacher and parents is particularly important when a child has special needs.
Parents should make reference to any special needs problems in the school enrolment form.

6. Parent -Teacher
It is the policy of our school that parents have access to the teachers and school Principal to discuss any aspect of your children’s education and development. If you wish to discuss such matters with your child’s teacher you are free to do so. You will appreciate that only a few brief words can be exchanged with a teacher while teaching a full class. However, if a longer discussion is required, please make an appointment by sending a note with your child’s Homework diary or telephoning the school office at 7142022, preferably in the morning when our secretary is available.

All aspects relating to your child should be discussed initially with his/her teacher.
The Principal is also available to discuss your child’s progress only after initial discussion with the teacher. The Principal is available between 9.10am – 4.00pm daily by appointment.

Parent-Teacher Meetings
An important part of the home/school links is the annual parent/teacher consultations. Usually after Christmas arrangements are made for each parent to meet with their child’s teacher individually to discuss his/her progress. Classes are let home early to facilitate this arrangement.

7. Physical Educatcation
Physical Education classes are conducted by the class teacher. Children who show up on P.E day without suitable clothing will not be allowed participate. Children can wear their school tracksuit on P.E day.

8. Equality
Our policy is to afford equal access to all sections of the curriculum to both boys and girls to ensure that there is no discrimination on the basis of gender.

9. Extra Curricular Activities
An important policy of the school is that pupils should have available as wide a range of activities as possible, both within school hours and after hours. After school activities are usually conducted by the teaching staff in their own free time and on a voluntary basis. Their efforts, on behalf of the pupils are much appreciated by the school, parents and by the pupils themselves.

There is a strong emphasis in the school on sport. Participation, fun and correct attitudes and skill development rather than winning are the important objectives of the school. Success, when it occurs, is of course welcome and the school has achieved a large degree of success in recent years.

Basketball Coaching:
Coaching in the skills of Basketball is organised during the year. A circular outlining timetables for the above activity will be sent to all parents concerned at the beginning of each school term. The school has participated in many basketball blitzes over the past number of years.

Gaelic Football Coaching:
Coaching in the skills of Gaelic football takes place during school hours with Jack O’Connor and Micheál Quirke. Our teams have participated in Cumann na mBunscoil over the past few years.

Children from 1st to 6th class can avail of swimming classes after school hours through the school.

Our athletes represent the school through at various events during the year.

School Choir:
Music is an important curriculum subject taught to all pupils. There is a school choir. This choir enhances important activities during the school year when singing is required, e.g. First Holy Communion, Confirmation, or the funeral of a person closely connected with the school (if requested).

School Band:
Many musical instruments are taught in the school such as fiddle ,guitar, piano and flute.

Table Quizzes:
The school participates in various primary school table quizzes during the year.

Computer Room:
Children are allowed hands-on experience with our computers, encompassing a variety of CD Rom software. Each class now has an interactive whiteboard.

10. School Books
A rental scheme is in operation in the school from Rang II to Rang VI. The purpose of this scheme is to keep parents expenses as low as possible. It also has the advantage that a far greater range of up-to-date textbooks are available to each pupil than would otherwise be the case if pupils directly purchased school textbooks.
Parents will appreciate that the management of a rental scheme which is for the benefit of parents and their children involves a considerable amount of organisation and control. It is also an additional burden on the school staff. Parent’s co-operation is essential.
Participation in the scheme requires parents to:
Ensure that all books are carefully covered and the child’s name is written on the cover.
If a book is damaged or lost—to replace it with a new one.
To pay promptly for the books as no child will receive any books without prior payment.
An account is taken of all the books that are rented and their condition is monitored during the year. We have noted that some pupils take less than satisfactory care of the book. Accordingly, a few pupils may have to be disqualified from availing of the rental scheme.
Its continuation, therefore, depends on the co-operation received in its operation.

11 Home work
Homework is very important for the education of each pupil. It revises and develops work already done in school and allows children to study at their own rate in their own surroundings. It promotes good work habits which will help in secondary school and in later life. This independence and acceptance of responsibility is a very important part of the child’s development.
Most parents are aware of the importance of homework and so take an active role in this aspect of their child’s education.
How you can help:
• Organise a definite time and place for doing homework each evening.
• Encourage your child to do his/her homework at a regular each evening, preferably early.
• Take an active interest in the homework and schoolwork your child is doing. This helps to make your child realise that school is very important. Ask questions about homework.
• Especially in Junior classes – help as much as possible.
• Listen to reading, spelling, tables etc.
• Check written work and encourage children to be neat and tidy and to have pride in their homework.
• Sign the homework diary when the work is completed.

• Sign and acknowledge any notes written by the class teacher/principal.
It is important to realise that any comments are written out of genuine concern for the child’s progress and behaviour.

Each child coming to school has a right to expect an atmosphere where he/she can learn, play and feel safe. To ensure this right, a cope of discipline has been drawn up. A school code of discipline policy document is available to all parents. Copies are now available to all parents and must be signed by all.
This code was drawn up by the Principal and teaching staff, approved by the general body of parents and parents’ association and ratified by the board of Management.
The children are all aware of the rules and the type of behaviour which is acceptable and unacceptable. In general, most children respond well to these rules. They feel more secure and more confident in a situation where they know what is expected of them.
It is important to stress that school is a place where work is done and children are educated. It is not a minding service for children.
Discipline encompasses every aspect of school life. Correct attitudes towards homework, punctuality, wearing of school uniform, litter, respect for property are all important. Misbehaviour in the classroom or yard, bad language or bad manners will not be tolerated.
At all times respect for authority is expected. In the classroom situation, it is unacceptable that any pupil should disrupt the working of the class. Where continual disruption is caused, the disruptive child will have to be isolated or removed from the class so as not to deny the other children the right to learn.
Some parents may not be aware of disruptive effect that their child may have on a class. However, when made aware of this fact they should take steps to ensure that their child behaves in future and monitor his/her progress by supervising his/her homework diary for notes and visiting the school frequently.

Since its inception in 1995, our Parents’ Association has gone from strength to strength. Membership of the association is open to all parents or guardians of children enrolled in the school. A committee is elected each year at an A.G.M, usually held in September. The parents’ Association’s contribution towards school life is invaluable. Its members organise and support many extra-curricular activities both educational, social and recreational which greatly benefit our pupils.



To download pdfs of the following policies, right click and “Save as…”, to view just click.

Administration Of Medicines Policies

Child Safeguarding Policies

Admission Policy

Healthy Eating Policy

Supervision Policy

Cód Iompair

Other Policy additions…….

Polasaí ar Oideachas Caidrimh agus Gnéasachta

Show More

    Is bunscoil lánGhaelach faoi phátrúnacht Easpaig Chaitlicigh í agus aitheantas dá réir on Roinn Oideachais.

    Fealsúnacht na scoile seo:
    Aithníonn pobal na scoile gur ar scáth a chéile a mhairimid agus go ndéantar chomhoibriú idir na múinteoirí, na tuismitheoirí agus na páistí ar mhaithe le pobal na scoile. Aithníonn an scoil éagsúlach gach páiste, gach teaghlach, agus gach múinteoir. Tá ethos na scoile seo bunaithe ar riachtanais phobal iomlán na scoile agus an bhealach a fhreagraímid do na riachtanais sin.

    Glacaimid leis gurb iad na tuismitheoirí céad mhúinteoirí an pháiste agus gurb é cuspóir na scoile ná comhoibriú leis na tuismitheoirí chun oideachas caidrimh agus gnéasachta a thabhairt dá bpaistí.

    Is é/í an páiste an duine is tábhachtaí. Is mian leis an scoil forbairt iomlán an linbh a chothú i dtimpeallacht thaitneamhach lánGhaelach.

    Múinfear an clár OCG trí mheán na Ghaeilge mar a dhéantar obair iomlán na scoile.

    Sainmhíniú agus aidhmeanna Oideachais Caidrimh agus Gnéasachta
    Is é atá i gceist i Gaelscoil Aogáín maidir le hOideachas Caidrimh agus Gnéasachta ná clár a thabharfaidh eolas cuí agus oiriúnach don pháiste ar chaidreamh agus gnéasacht.

    Tá sé mar aidhm atmaisféar sona nádúrtha agus oscailte a chothú, chun gur féidir na haidhmeanna seo a leanas a bhaint amach:
    • Cur le forás pearsanta, féinmheas agus folláine an pháiste.
    • Cabhrú leis an bpáiste cairdeas agus caidreamh folláin a fhorbairt.
    • Tuiscint chruinn a chothú agus dearcadh folláin faoi ghnéasacht agus chaidreamh an duine laistigh de chreat morálta, spioradálta agus sóisialta.
    • A chur ar chumas an pháiste teacht ar thuiscint agus urraim i gcás grá daonna, caidrimh chollaí agus giniúna.
    • Mothú iontais agus uamhain a fhorbairt agus a chothú sa pháiste i leith an phróiséis a bhaineann le breith agus le beatha nua.
    • A chur ar chumas an pháiste a bheith compórdach lena g(h)néasacht féin agus le gnéasacht daoine eile fad agus é/í ag fás agus ag forbairt.
    • Béim faoi leith a chur ar chumas an pháiste deacrachtaí le daoine nó le háiteanna baolacha a shárú. Sa chás seo is é cuspóir an chláir féinmheas an pháiste a spreagadh ar shlí is go mbeidh sé/sí in ann an ócáid bhaolach a aithint agus a sheacaint, agus dul i muinín duine éigin iontaofa.

    An gaol idir Oideachas Caidrimh agus Gnéasachta agus Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte.
    Tá Oideachas Caidrimh agus Gnéasachta (OCG) ina chuid dhílis den Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte atá leaghtha amach i gCuraclam na Bunscoile 1999 agus ní mór é a mhúineadh sa chomhthéacs seo.

    “ Cothaíonn OSPS forbairt phearsanta shláinte agus fholláine an pháiste agus cuidíonn sé leis/léi caidreamh tacúil a chruthú agus a bhuanú agus a bheith ina s(h)aoránach gníomhach freagrach sa tsochaí”

    Treoirlínte do mhúinteoirí don OSPS
    Múintear an curaclam ag baint úsáid as:
    • Abhair Acmhainní do Oideachas Caidrimh agus Gnéasachta, An Roinn Oideachais & Eolaíochta (1998)
    • Misneach, An Roinn Oideachais & Eolaíochta (1999)
    • An Clár Bí Sabháilte – Scileanna Sábháilteachta Pearsanta do Leanaí (1998)
    Chun na snáithe seo a mhuineadh beidh úsáid á bhaint as:
    • Clár Oideachas Sláinte ( m. sh. – Bí Folláin )
    • Walk Tall – Oideachas chun mí úsáid damhna a sheachaint.
    • Clár O.C.G. na scoile.

    An bhfuil á sholáthar ag an scoil faoi láthair
    Cuirtear béim ar na páistí féin, a sábháilteacht phearsanta, a gcairde, a gclann, agus a dteaghlaigh i dtreoirlínte na Roinne Oideachais. I ngach cuid den chlár is ar an bhféinmheas agus ar an bhféinmhúinín a leagtar an béim is mó.

    Clúdaítear gnéithe den chlár, mar atá siad i dtreoirlínte na Roinne Oideachais, sa scoil cheana tríd na hábhair eile, mar shampla, eolaíocht, Teagasc Creidimh., an Eolas ar Nádúr, agus mar chuid de phlé/comhrá idir fhoirmiúil agus neamhfhoirmiúil. Cé nach bhfuil clár O.C.G. sa scoil faoi láthair is féidir a rá go gclúdaítear cuid mhaith den chlár cheana féin.

    Tagann cuairteoir isteach gach bliain chun eolas a thabhairt faoi cúrsaí gnéasachta do dhaltaí Rang 6.

    Déanfaidh an Príomhoide na socruithe riachtanacha faoi mhúineadh an chláir OCG agus dháileadh na fóirne chuige sin;
    • Déanfar socrú cuí faoi ghrúpáil a dhéanamh i gcás ceisteanna áirithe ionas go mbeidh buachaillí leo féin agus cailíní mar an gcéanna;
    • Déanfaidh an Príomhoide socrú faoi fheighlíocht do na leanaí sin nach bhfuil ag leanacht an chláir OCG sa rang;
    • Is gá do thuismitheoirí, nach mian leo go bhfreastalóidh a bpáistí ar an rang OCG, é sin a chur in iúl don bPríomhoide i scríbhinn;



Polasaí i Leith Fóin PócaMobile Phone Policy   

Show More

    Má thugann dalta fón póca ar scoil, ba chóir an fón a choimeád as radharc, casta as don lá scoile ar fad, agus gan a bheith in úsáid ar chúis ar bith ar láthair na scoile nó in áit ar bith a mbíonn gníomhaíochtaí scoile ar siúl (e.g. snámh scoile nó spórt scoile). An t-aon eisceacht a cheadaítear ná géarchéim nó sa chás go dtugann múinteoir cead é a úsáid.

    Daltaí a dhéanann neamhaird ar an bpolasaí seo agus a bhaineann úsáid as fón póca ar láthair na scoile gan chead, beidh orthu an fón a thabhairt do bhall den bhfoireann and iarrfar ar thuismitheoirí é a bhailiú ó oifig na scoile.
    Más dóigh le múinteoir go bhfuil ábhar míchuí stóráilte ar fón póca, beidh ar an dalta ar leis é an fón a thabhairt do bhall den bhfoireann and iarrfar ar thuismitheoirí é a bhailiú ó oifig na scoile. Má táthar in amhras go bhféadfadh an t-ábhar a bheith mar fhianaise i gcás coire, tabharfar an fón do na Gardaí chun iniúchadh breise a dhéanamh. Cuirfear na tuismitheoirí ar an eolas in a leithéid de chás.
    Cuirfear an polasaí seo isteach i bpolasaí smachta na scoile agus déileálfar le sáruithe ar an mbonn céanna le sárú smachta ar bith eile.

    Ní ghlacann an scoil freagracht ar bith i leith fóin a bheith caillte, goidthe nó dochar a bheith déanta dóibh. Daltaí/tuismitheoirí a bheidh freagrach as sábháilteacht agus slándáil fóin phóca.
    Ní ghlacann an scoil freagracht ar bith i leith fóin a bheith caillte nó goidthe ar an mbealach chun na scoile nó ag dul abhaile.

    Ba chóir do gach dalta a (h)ainm a mharcáil go soiléir ar an bhfón póca.
    Má thagtar ar fhón póca ar scoil agus gan an úinéir a bheith ar fáil, ba chóir é a thabhairt do bhall den bhfoireann.
    Moltar go láidir do dhaltaí pasfhocal/uimhir aitheantais pearsanta (UAP) a úsáid ionas nach féidir glaonna gan chead a dhéanamh ar a gcuid fóin (e.g. ag daltaí eile, nó i gcás go bhfuil an fón goidthe). Ba chóír na pasfhocail/UAP a choimeád faoi rún i gcónaí. Ní ceart fóin agus/nó pasfhocail a roinnt le daoine eile riamh.

    Má bhaintear úsáid as fón póca chun bulaíocht a imirt ar dhaltaí eile nó chun teachtaireactaí/glaonna maslacha a sheoladh, beidh iniúchadh ar an scéal bunaithe ar Chód Iompraíochta na Scoile.

    Bíodh a fhios ag gach duine gur gníomh coiriúil é úsáid a bhaint as fón póca chun bagairt a dhéanamh, nó ciapadh nó goilliúint ar dhuine eile. In a léithéid de chás, muna n-éiríonn leis an scoil déileáil leis an eachtra go héifeachtach, cuirfear an cás faoi bhráid na nGardaí, mar a dhéanfaí le heachtra ar bith dá shórt.



Polasaí maidir le Measúnú agus TuairisciúPolicy on Assessment and Reporting

Show More

    Tá sé de pholasaí ag Gaelscoil Aogáin dul chun cinn na ndaltaí i réimse an churaclaim a mheas go leanúnach.

    Is e atá i gceist le Measúnú Leanúnach ná

    • Braithneoireacht an mhúinteora
    • Tascanna agus trialacha ceaptha ag an múinteoir
    • Tionscadail agus fillteáin an dalta
    • Féinmheasúnú (déanta ag daltaí)
    • Próifilí daltaí
    • Samplaí de shaothar na ndaltaí
    • Tuairisc a choimeád
    • Tuairisc bhliantúil

    Beidh an dul i gcomhairle idir tuismitheoirí agus múinteoirí bunaithe ar an  measúnú leanúnach seo.   Déanfar Trialacha Caighdeánacha a riaradh go rialta agus déanfar plé fúthu ag cruinnithe tuismitheoirí agus múinteoirí.  Faoi láthair is iad Trialacha Micra-T/Sigma-T atá in úsáid.  Cuirtear torthai na dTrialacha Caighdeánacha seo sa phost ag tuismitheoiri na ndaltaí i Rang 2 agus Rang 5 gach bliain.

    Is é polasaí na scoile tuairisc scríofa amháin a eisiúint agus a sheoladh abhaile ag deireadh na scoilbhliana.  Scriobhann an muinteoir ranga tuairisc ar gach dalta ina rang.Bionn torthaí na dtrialacha a cheapann an múinteoir ranga mar bhonn ar na tuairiscí seo.

    • Cuirtear na tuairiscí ag an bPriomhoide le síniú
    • Coiméadtar cóip de na tuairisci san oifig.

    Measúnú ar Dhaltaí maidir le Teagasc Forlíontach

    Eagraíonn an Múinteoir Tacaíochta Foghlama trialacha i bpáirtíocht leis na múinteoirí ranga i gcomhréir leis an bPolasaí Tacaíochta Foghlama.    Úsáidtear:

    • Trialacha caighdeánaithe
    • Trialacha fáthmheasacha
    • Trialacha chumais (briathartha agus neamhbhriathartha)

    Déantar Trialacha Scagtha agus Trialacha Caighdeánaithe a riaradh ar leibhéal ranga.  Má bhíonn scór daltaí ag an deichiú peircintil nó faoina bhun nó daltaí a bhfuil amhras ar an múinteoir fúthu, déantar iad a chur ar aghaidh go dtí  an Múinteoir Tacaíochta Foghlama chun go ndéanfaí measúnú orthu le trialacha fáthmheasacha/chumais.  Cuirtear trialacha ar gach dalta i ranganna naionain nó Rang 1.

    Gníomhaireachtaí  Seachtracha ag lorg tuairiscí faoi dhaltaí ar leith

    Ba chóir na hiarratais seo ar fad a chur faoi bhráid an Phríomhoide.  Nuair a bhíonn an tuairisc scríofa, ba chóir é a thabhairt don Príomhoide chun é a chur ar aghaidh go dtí an ghníomhaireacht sheachtrach. Ba chóir don ball foirne cóip den tuairisc a choimeád agus ba chóir cóip a lóisteáil le taifid na scoile.  Ba chóir cóip den iarratas a choimeád sa chomhad freisin, agus an chúis go raibh sé ag teastáil.  Beidh sé faoi rogha an Phríomhoide iarratais nó tuairiscí íogair a chur faoi bhráid an Bhord Bainistíochta chun iad a chur ar a súile nó comhairle a lorg nó chun ordú a fháil.

    Coimeádfar cóip de thuairisc ar dhaltai aonair san oifig. Níl cead ach ag muinteoiri go bhfuil gnó acu leis, muinteoir ranga  agus múinteoir tacaíocht foghlama an dalta an tuairisc a léamh.

    Níl cead aon tuairisc a chóipeáil.



An Cód Smachta

Show More

    Có-choiste ar a raibh tuismitheoirí agus múinteoirí a chuir an Cód Smachta seo le chéile. Is í príomh aidhm an chóid ná an caighdeán fiúntais agus smachta a ba mhaith linn a chur chun cinn sa scoil a chothú.

    Is sinne na tuismitheoirí atá freagrach sa chéad áit as iompar ár bpáistí agus ní féidir leis an scoil árd chaighdeán smachta a chur chun cinn muna bhfuil tacaíocht agus comh oibriú le fáil ó thuismitheoirí.

    Déantar cur síos sa doicméad ar na poinntí seo a leanas :
    a) Na caighdeáin fiúntais a leagan amach.
    b) An bealach ina gcuirtear faoi bhráid na bpáistí iad ionas go glacfaidh siad leo agus go dtabharfaidh siad tacaíocht dóibh.
    c) An bealach ina spreagtar na páistí chun iad féin a iompar de réir na gcaighdéain seo.
    d) An bealach ina gcabhraíonn tuismitheoirí agus múinteoirí le páistí a sháraíonn an cód, déanamh dá réir.
    e) An córas smachtbhannaí a chuirtear i bhfeidhm má sháraíonn páiste an cód.
    f) Cathain is ceart comhairle a lorg ó lucht phroifisiúnta nuair atá cabhair breise ag teastáil ó mhúinteoirí agus ó thuismitheoirí chun déileáil le páistí a bhfuil athruithe shontasacha taghta ar a gcuid iompar.

    1. An Ghaeilge : ‘Sí an Ghaeilge teanga na scoile. Spreagfar gach páiste sa scoil chun Gaeilge a labhairt chomh minic agus is féidir. Caithfidh gach páiste ó rang 1 ar aghaidh Gaeilge a labhairt le linn am scoile agus le linn imeachtaí scoile. Muna gcloítear go docht leis an riail seo ní scoil lán Ghaeilge a bheidh againn.
    2. Éide Scoile : Caithfidh do pháiste an Éide Scoile a chaitheamh ar scoil agus le linn imeachtaí scoile.
    3. Géilleadh : Beifear ag súil go ndéanfaidh na daltaí an rud a iarrtar orthu nuair a iarrtar orthu díreach mar a dhéanfaidís dá dtuismitheoirí sa bhaile.
    4. Cuirtéis & Meas : Taispeánann daltaí meas do dhaoine eile, múinteoirí agus daoine fásta eile san áireamh. Is ceart seans a thabhairt do dhaltaí eile labhairt gan cur isteach orthu, lámh a chur in airde nuair is mian leo aon rud a rá.
    5. Aire do dhaoine eile : “Bíodh grá agat dod’ chomharsa “
    Ba chóir do gach dalta iarracht a dhéanamh ‘bheith cáirdiúil le gach duine go h-áirithe le páistí atá ina n-aonar. Ba chóir dóibh ligint do na páistí seo bheith páirteach ina gcuid cluichí agus imeachtaí.
    6. Meas ar Mhaoin : Beidh a gcuid pinn luaidh glantóirí s. rl. ag gach dalta. Coimeádfaidh gach dalta a chuid leabhair, cóipleabhair, cótaí agus bróga glan agus néata. Beidh na daltaí mórtasach as a gcuid boird agus cathaoireacha glana ( Ní scríobhfaidh siad orthu ) Coimeádaidh siad na leithris glan ( a rá munar amhlaidh atá siad ) . Tabharfar aire mhaith do fhearas an ranga agus na scoile m.sh. cártaí oibre, liathróidí, péint s.rl. agus cuirfear ar ais go cúramach iad.
    7. Iompar sa chlós agus ar an mBus : “Déan do dhaoine eile mar ba mhian leat go ndéanfaidís duitse”. Níl cead bia a ithe sa chlós ná ar an mbus – ní bheidh aon fhadhb le bruscar ansin.
    Tá iompar áirithe nach bhfuil ceadaithe (fiú mar ghreann ) ar eagla go ngortófaí duine éigin.
    Ní chuirfear suas leis an iompar seo a leanas i gcás ar bith
    • Ansmachtú d’aon saghas (bulaíocht)
    • Aisfhreagraí agus dánacht
    • Daoine eile a ardú ón talamh, dul in airde ar dhroim duine ná dreapadh.
    • Daoine eile a leagadh, fiú ar an bhfeár.
    • Rudaí a chaitheamh.
    • Daoine eile a bhualadh.
    • Caitheamh seile.
    • Caint gháirsiúil.
    • Ainmneacha a ghlaoch ar dhaone eile.

    (B) An bealach ina gcuirtear na caighdeáin fiúntais faoi bhráid na bpáistí ionas go nglacfaidh siad leo.

    Is í príomhaidhm an chóid seo ná cur le dea iompar ár bpáistí – go mór mhór a scileanna sóisialta a fheabhsú ionas go mbeidh atmasféar taithneamhach agus cúirtéiseach sa scoil. Ionas go mbeidh an aidhm seo insroichte caithfear na caidhdeán fiúntais atá leagtha amach i Roinn(A) a mhíniú go soiléir do na páistí de réir an leibhéal tuisceana atá sroichte acu.

    (C) An bealach ina spreagtar na páistí chun iad féin a iompar de réir na gcaighdeáin fiúntais seo.
    Chomh luath is a thuigeann na páistí an caighdeán iompar atá inghlactha, beidh ar thuismitheoirí agus ar mhúinteoirí co-oibriú chun iad a spreagadh, iad féin a iompar de réir an chaigheáin seo. Beifear ag súil le cumarsáid chinnte agus ghníomhach idir an baile agus an scoil.

    (D) An bealach ina gcabhraíonn tuismitheoirí agus múinteoirí le páistí a sháraíonn an cód, déanamh dá réir.
    Is ceacht an thábhachtach do pháistí a bhí ciontach as droch iompar, an caoi ina ndéantar iad a cheartú. Nuair a sháraíonn páiste an cód smachta is ceart go gcabhródh na moltaí seo a leanas leo :
    1. Is ceart labhairt leis an pháiste chomh príobháideach agus is féidir ionas nach mbeidh sé/sí náirithe os comhair na bpáistí eile
    2. Is ceart téarmaí agus ainmneacha diúltacha a sheachaint os rud é go gcuireann sé seo leis an easpa féin mhuinín is cúis leis an iompar.
    3. Is ceart iarraidh ar an bpáiste cuntas cruinn a thabhairt ar chéard a tharla. Ba chóir cabhrú leis/léi an dochar nó an gortú a bhí mar thoradh ar an ndroch iompar, agus na móthúcháin ba chúis leis, a thuiscint. Má thuigeann sé/sí an toradh atá leis an droch iompar beidh sé/sí in ann glacadh leis an srian a cuirfear air/uirthi.
    4. Is ceart cabhrú leis an bpáiste déileáil níos fearr leis na móthúcháin ba chúis leis an ndrochiompar. Muna ndéantar é seo tiocfaidh siad chun cinn arís agus tarlóidh an drochiompar arís.
    5. Is ceart moladh a thabhairt dó/di chomh luath is a thagann feabhas ar a c(h)uid iompar os rud é go méadófar a f(h)éin mhuinín. Ní ceart go gceapadh na páistí eile go bhfuil sé/sí dána agus go dtabharfaí luach saothair dó/di nuair a dhéanann sé/sí iarracht a gcuid béasaí a fheabhsú.
    6. Nuair atá caighdeán mí-shásúil iompair le sonrú ó pháiste is ceart do na tuismitheoirí agus na múinteoirí teacht le chéile chun na bealaigh inar féidir leo cabhrú leis/léi a fheabhsú, a phlé. Ba chóir go gcuirfí srian le fás na faidhbe de thoradh an cho-oibriú agus an tacaíocht atá á thabhairt acu dá chéile.

    (E) Má sháraíonn páiste an córas cuirfear cód smachtbhannaí i bhfeidhm, a bhraitheann ar chó-oibriú idir tuismitheoirí agus múinteoirí.

    Cuirfear litir abhaile ag gach céim (sampla leis seo) Coimeádfar cuntas de mhí-iompar an dalta. Beidh leabhar smachta i ngach seomra ranga. Má bhriseann an páiste aon riail cuirfear a(h)ainm sa leabhar. Má scríobhtar ainm an pháiste sin síos trí h-uaire as a chéile cuirfear é/í ar chéim 1 den gCóras Smachtbhannaí. Caithfear ainm an pháiste ‘bheith scríofa trí h-uaire eile chun dul ar aghaidh go dtí an chéad chéim eile.

    An Corás Smachtbhannaí

    Céim 1– Pléann an múinteoir an ghnó leis an bpáiste agus seoltar litir atá le síniú abhaile ag míniú an scéil.
    Céim 2– Má tharlaíonn sé arís, cuirtear nóta abhaile ag iarraidh ar na tuismitheoirí teacht go dtí an scoil chun iompar an pháiste a phlé.
    Céim 3: Muna dtagann feabhas ar iompar an pháiste tugtar cuireadh do na tuismitheoirí teacht chun cainte leis an múinteoir agus an príomhoide.
    Céim 4: Iarrtar ar thuismitheoirí teacht chun na scoile chun mí-iompar an pháiste a phlé le Cathaoirleach an Bhord Bhainistíochta.
    Céim 5: Muna mbíonn feabhas ar an scéal, cuirfear an páiste ar fionraí ón scoil ar feadh tréimhse 3 lá. Beidh sé seo de réir téarmaí Riail 130 (5) de na Rialacha atá leagtha amach do na Scoileanna Náisiúnta.
    Céim 6 : Má dhéantar sárú ar an gcód arís, d’fhéadfaí an páiste a chur ar fionraí 10 lá de réir na dTreoirlínte i gCéim 5 thuas.
    Nóta : Má tharlaíonn sé go ndéantar sárú dona ar an gcód beidh sé de chead ag an mBord Bainistíochta agus an Príomhoide an dalta sin a chur ar chéim níos airde den gcód.
    Riail 130(5) de na Rialacha le hagaidh Scoileanna Náisiúnta.
    “Nuair a shíleann an Bord Bainistíochta gur gá soláthar a dhéanamh sa chóras araíonachta chun déileáil le daltaí síor-dhocheansaithe nó le mórsharú riailbhéasa trí údarás a thabhairt don Chathaoirleach nó don Phríomhoide dalta nó daltaí a ionnarbadh ón scoil ní rachaidh an chéad tréimhse ionnarbadh sin thar trí lá scoile. Ní mór cinneadh ar leith ón mBord Bainistíochta chun tréimhse bhreise ionnarbhtha nach rachaidh thar deich lá scoile ar a mhéid a cheadú chun gur féidir dul i gcomhairle le tuismitheoirí nó caomhnóirí an dalta nó na ndaltaí. I dtosca eisceachtúla, is féidir leis an mBord Bainistíochta tréimhse bhreise ionnarbtha a cheadú , chun go ndéanfar athbhreithniú ar an cheist”.

    (F) Mar fhocail scoir is ceart a thuiscint go mbeidh ocáid ann nuair nach mbeidh múinteoirí na tuismitheoirí in ann deileáil le hiompar go bhfuil partún dúltach le sonrú air, i bpáistí áirithe. I gcásanna ina mbíonn ‘fadhb’ shuntasach ag páiste agus go bhfuil toradh dhiúltach ar an gco-oibriú idir múinteoirí agus tuismitheoirí is cóir comhairle agus tacaíocht a lorg o ‘shaineolaithe’. Le cead na dtuismitheoirí is féidir cabhair a lorg ó Chlinic. Threoraí Leanbh. Tá súil againn go mbeidh an cabhair seo le fáil tríd An Roinn Oideachais, go luath, nuair a cuirfear seirbhís Shiceolaíocht do Bhunscoileanna ar bun.
    An Cód Smachta – Leagan na bpáistí
    Is é atá i gCód Smachta ná rialacha. Deireann siad leat cad is féidir agus cad nach féidir leat a dhéanamh. Má leanann tú na rialacha seo beidh gach duine níos sona sásta ar scoil. Is é an riail is tábhachtaí ná go ndéanann tú an rud a iarrtar ort nuair a iarrtar ort é.

    ‘Sí an Ghaeilge teanga na scoile. Caithfidh tú í a labhairt an t-am ar fad ar scoil agus le linn imeachtaí scoile.

    Éadaí Scoile
    Caithfidh tú an Éide Scoile a chaitheamh ar scoil.

    Bí Bródúil as Scoil an Duinnínigh
    Cóimeád an scoil glan agus néata. Níl cead agat bia a ithe sa chlós ná ar an mbus. Níl cead agat guma coganta a ithe ar scoil.

    Bí dea mhúinte i gcónaí. Bí deas le gach duine.
    • Ná déan bulaíocht ar do chairde scoile.
    • Ná glaoigh ainmneacha ar dhaoine eile.
    • Ná buail éinne agus ná caith aon rud ar scoil.
    • Ná tabhair cic d’éinne agus ná bí ag iomrascáil.
    • Níl cead agat dul in airde ar dhroim pháiste eile ná bheith ag dreapadóireacht
    • Ná caith seile.
    • Níl drochchaint ceadaithe.
    • Ná tóg aon rud ón seomra ranga amach go dtí an clós.
    • Ná fág an clós riamh gan cead.
    Má bhriseann tú aon cheann de na rialacha thuasluaite cuirfear d’ainm sa leabhar smachta. Má scríobhtar síos d’ainm trí h-uaire as a chéile seolfar litir abhaile gach uair.

    Córas Smachtbhannaí
    1. Ar dtús seolfar litir abhaile chuig do thuismitheoirí ag iarraidh síniú.
    2. Má leanann an drochiompar ar aghaidh seolfar litir abhaile ag iarraidh ar do thuismitheoirí teacht go dtí an scoil chun labhairt leis an múinteoir.
    3. Muna n-oibríonn sé seo, seolfar litir abhaile ag iarraidh ar do thuismitheoirí teacht chun labhairt leis an múinteoir agus leis an bpríomhoide.
    4. Muna dtagann feabhas ar an scéal, beidh ar do thuismitheoirí teacht agus labhairt le cathaoirleach an Bhoird Bainistíochta! Tá cúrsaí go dona má tharlaíonn sé sé seo. Níor mhaith le h-éinne go mbeadh ar a thuismitheoirí teacht go dtí an scoil chun mí-iompar a bpáiste a phlé.

    Ba mhaith le gach duine i Gaelscoil Aogáin bheith cairdiúil lena chéile, bródúil as an scoil, agus cabhrú lena chéile bheith ar an daltaí is béasaí in Éirinn.


Polasaí Folláine

Show More

    1.1 Raon

    Baineann an polasaí seo le pobal uile na scoile; leis na daltaí, lena dtuismitheoirí/caomhnóirí agus le foireann na scoile. Ní áit fhoghlama amháin í timpeallacht na scoile, tugtar deiseanna freisin cairdeas agus líonraí sóisialta a fhorbairt, agus rochtain ar struchtúir tacaíochta, a bhfuil tionchar acu ar fad ar fhorbairt dhaoine óga. Bíonn folláine scoláire i gceist nuair a aithníonn an scoláire a gcumais féin, nuair a thugann siad aire dá bhfolláine fhisiciúil, nuair atá siad ábalta déileáil le gnáthstruis an tsaoil, agus nuair a mhothaíonn siad go bhfuil cuspóir acu agus gur cuid de phobal níos leithne iad (Treoirlínte le haghaidh na Folláine, 2017).


    1.2 Comhthéacs

    Dréachtadh an polasaí seo i gcomhpháirt le pobal uile na scoile. Ba chóir go léifí é i gcomhthéacs an Polasaí Sláínte agus Sabháilteachta, an Polasaí Frith-Mhaistíneachta, an Cód Iompair, an Polasaí Tréadchúraim, an Polasaí um Chosaint Leanaí, an cáipéis ‘Treoir d’Iarbhunscoileanna agus d’Fhóirne Tacaíochta do Dhaltaí fad a Bhíonn Scoileanna Dúnta le linn Sriantachtaí Sláinte Phoiblí de dheasca Covid-19, agus na Treoirlínte le haghaidh na Folláine (2017). Molann Gaelscoil Aogáon barr feabhais agus na caighdeáin is airde gnóthaíochta san uile ní, agus folláíne an dalta ina gcroílar i gcónaí.


      1.3 Reasúnaíocht

    Dréachtadh an polasaí seo;

    1. a) Toisc an tionchar atá ag timpeallacht fhoghlama agus teagaisc an tseomra ranga, na cuir chuige a úsáidtear agus na caidrimh agus na hidirghníomhaíochtaí a bhíonn ag daoine óga, ar fad ar fholláine daoine óga.
    2. b) Feidhmíonn scoileanna freisin chun daoine óga a nascadh lena bpobail trína ngníomhaíochtaí spóirt agus cultúrtha agus freisin trí ghníomhaíochtaí foghlama, ar nós taithí oibre, oideachas fiontraíochta agus obair dheonach/tiomsú airgid.
    3. c) Ionas go gcuirfí béim ar chúrsaí folláine trí nósanna dearfacha agus imeachtaí éagsúla a reáchtáil chun folláine coirp phobail na scoile a chothú.
    4. d) Is eol dúinn freisin go mbíonn torthaí cognaíocha níos fearr ag an scoláire a mbíonn leibhéil níos airde folláine aige. Léiríodh i dtaighde a rinne an Institiúid Taighde Eacnamaíochta agus Sóisialta (ITES) go mbíonn ‘leibhéil níos airde gnóthachtála acadúla ina dhiaidh sin ag leanaí ag a raibh leibhéil ní b’airde folláine mothúchánaí, iompraíochta, sóisialta agus scoile (ag 11, 14 agus 16 bliana d’aois)’. Mar sin, tá an fholláine agus an fhoghlaim fite fuaite ina chéile.
    5. e) Na daoine atá ar son caighdeáin arda acadúla a chur chun cinn agus na daoine atá ar son sláinte mheabhrach, mhothúchánach agus shóisialta a chur chun cinn, tá sé ríthábhachtach go dtuigeann siad sin ar fad go bhfuil siad ar an taobh céanna agus gur féidir leis an oideachas sóisialta agus mothachtálach tacú leis an bhfoghlaim acadúil seachas baint di. Tá fianaise an-láidir ann gur éifeachtaí i bhfad an fhoghlaim, lena n-áirítear sna hábhair acadúla, má tá an scoláire sásta ina chuid oibre, má chreideann sé ann féin, agus má mheasann sé go bhfuil an scoil ag tacú leis.
    6. f) Is é sprioc na folláine an bláthú daonna agus braitheann bláthú ar chúig cholún: mothúchán dearfach, rannpháirtíocht, caidrimh, brí agus éachtaí. Nuair a bhíonn páistí agus daoine óga ag ‘bláthú’, ní amháin go mbíonn siad fiosrach agus ag súil le foghlaim, bíonn siad:
    • cruthaitheach agus samhlaíoch
    • ceangailte agus ionbháúil
    • go maith mar bhall foirne
    • muiníneach fúthu féin
    • athléimneach agus seasmhach
    • dearfach fúthu féin agus á bhfeiceáil féin ag fás ina ndaoine níos fearr.


    1.4 Ábhar agus Aidhmeanna an Pholasaithe

     Is iad aidhmeanna an pholasaithe ná:

    1. a) Léiriú conas is féidir le scoileanna obair ar chothú na meabhairshláinte a chur chun cinn ag baint úsáide as Creat an Chontanaim Tacaíochta de chuid na Seirbhíse Náisiúnta Síceolaíochta Oideachais (SNSO), atá bunaithe ar Mhúnla EDS do chothú na meabhairshláinte.
    2. b) Béim a leagan ar an ngá le cur chuige iomlánaíoch mar a léirítear i gCreat na Scoile a Chothaíonn an tSláinte, ina bhfuil eagraíocht scoile, éiteas agus aeráid, curaclam agus naisc agus comhpháirtíochtaí pobail ar fad nasctha lena chéile.
    3. c) Béim a leagan ar an ngá le cur chuige uilescoile i dtaobh timpeallacht scoile dhearfach a sholáthar trí thacú le caidrimh dhearfacha le piaraí a fhorbairt, straitéisí bainistíochta seomra ranga dearfacha a úsáid agus caidrimh dhearfacha múinteoirscoláire agus múinteoir-tuismitheoir a fhorbairt.
    4. d) Scileanna pearsanta is sóisialta a fhorbairt i measc daltaí na scoile; féinbhainistiú, fadhbréiteach, cumarsáid, féin-mheas, tionchair dhiúltacha shóisialta a dhiúltú agus solúbthacht go léir san áireamh.
    5. e) Deiseanna a sholáthar do gach dalta bheith bainte le réimse gníomhaíochtaí, a neartóidh mothúchán muintearais agus cóngais leis an scoil agus an timpeallacht a chinntiú.
    6. f) Polasaithe scoile maidir le folláin a fheidhmiú go dearfach.
    7. g) Prótacail agus córais tacaíochta a bheith ar bun a thacaíonn le daoine óga agus a dteaghlaigh má tharlaíonn deacrachtaí meabhairshláinte.
    8. h) Obair go comhoibríoch chun daoine óga a chosc ó luathfhágáil scoile.
    9. i) Tógáil ar an dea-chleachtas atá ann cheana.
    10. j) Go mbeidh fhios ag na daltaí conas fanacht sláintiúil go fisiciúil agus conas roghanna sláintiúla dearfacha a dhéanamh.
    11. k) Go mbeidh cur chuige dearfach agus measúil i leith caidreamh agus sláinte gnéis I measc na daltaí.
    12. l) Go mbeidh daltaí ábalta sult a bhaint as súgradh, áineas, spóirt, ealaíona, cultúr agus an nádúr.
    13. m) Go mbeidh daltaí ag iarraidh a bheith de shíor ag foghlaim agus ag forbairt.
    14. n) Go mbeidh na daltaí ina leas sóisialta agus mothúchánach.
    15. o) Go mbeidh na daltaí páirteach san fhoghlaim agus ag déanamh gnóthachtála san oideachas.


    1. Ról agus Freagrachtaí

    2.1 Ról na Scoile

    1. a) Is é ról na scoile, le tagairt d’Alt 9(d) den Acht Oideachais 1998, ná “chun forbairt mhorálta, spioradálta, shóisialta agus phearsanta mac léinn a chur chun cinn agus chun oideachas sláinte a chur ar fáil dóibh, i gcomhairle lena dtuismitheoirí, ag féachaint do spiorad sainiúil na scoile.” Ní áit fhoghlama amháin í timpeallacht na scoile, tugtar deiseanna freisin cairdeas agus líonraí sóisialta a fhorbairt, agus rochtain ar struchtúir tacaíochta, a bhfuil tionchar acu ar fad ar fhorbairt dhaoine óga.
    2. b) Tá tionchar ag timpeallacht fhoghlama agus teagaisc an tseomra ranga, na cuir chuige a úsáidtear, agus na caidrimh agus na hidirghníomhaíochtaí a bhíonn ag daoine óga, ar fad ar fholláin daoine óga. Feidhmíonn scoileanna freisin chun daoine óga a nascadh lena bpobail trína ngníomhaíochtaí spóirt agus cultúrtha agus freisin trí ghníomhaíochtaí foghlama, ar nós taithí oibre, oideachas fiontraíochta agus obair dheonach/tiomsú airgid. Mór-láidreacht ag scoileanna is ea an “cóngas” seo le pobail.
    3. c) Tá cothú na sláinte agus na folláine ag baint úsáide as cuir chuige comhtháite agus iomlánaíocha riachtanach d’fhorbairt chognaíoch, mhothúchánach, shóisialta agus acadúil dhaoine óga (Barry & Jenkins, 2007). Tá sé ríthábhachtach go n-aithníonn na daoine sin a fhéachann le hardchaighdeáin acadúla a chothú agus na daoine sin a fhéachann le sláínte mheabhrach, mhothúchánach agus shóisialta a chothú, go bhfuil siad ar an taobh céanna, agus gur féidir leis an oideachas sóisialta agus mothachtálach tacú le foghlaim acadúil, ní díreach am a bhaint de.
    4. d) Tá dianfhianaise ann go bhfoghlaimíonn scoláirí níos éifeachtúla, lena n-áirítear a nábhair acadúla, má tá siad sona ina gcuid oibre, má chreideann siad iontu féin, ina múinteoirí agus má mhothaíonn siad go bhfuil an scoil ag tacú leo.’
    5. e) Mar gheall ar an réimse foghlama Folláine a chuirtear ar fáil, beidh cultúr agus éiteas na scoile don fholláine le feiceáil ag an scoláire.
    6. f) Cuirfidh an béim ar an bhFolláine ar chumas an scoláire scileanna saoil a thógáil agus ómós láidir ceangailteachta a fhorbairt leis an scoil agus lena phobal.


     2.2 Ról na ndaltaí

    1. a) A bheith páirteach in imeachtaí an Gaelscoil Aogáin, taobh istigh agus taobh amuigh den seomra ranga.
    2. b) A bheith freagrach i gcónaí.
    3. c) Meas a léiriú orthu féin, ar a chéile agus ar an éagsúlacht.
    4. d) A bheith tuisceanach lena chéile.


    2.3 Ról na dTuistí/Caomhnóirí

    1. a) Braitheann an scoil ar thacaíocht na dtuismitheoirí/gcaomhnóirí chun an polasaí seo a chur i bhfeidhm.
    2. b) Déanfaidh an scoil gach aon tacaíocht gur féidir a chur ar fáil do dhaltaí, agus táthar ag súil leis an tacaíocht chéanna ó thuismitheoirí/caomhnóirí.
    3. c) Is den riachtanas é go mbeidh teagmháil leanúnach idir an scoil agus an baile mar ‘ar scáth a chéile a mhairimid.’




    2.4. Ról na Foirne

    Tacaíonn foireann an choláiste leis an bpolasaí seo trí;

    1. a) Timpeallacht taitneamhach compórdach agus spreagúil a chur ar fáil.
    2. b) Teacht gach dalta ar raon caitheamh aimsire gníomhach agus éagsúil.
    3. c) Cinntiú go bhfuil gach dalta ag glacadh páirte agus san áireamh i gcónaí.
    4. d) Raon bídhe folláin a mholadh agus oideachas a thabhairt ar riachtanais bídhe gach dalta
    5. e) Deis a thabhairt do gach dalta sos a thogaint agus scíth a ligint.
    6. f) Codladh sámh agus torthúil a spreagfaidh sláinte coirp agus intinne.


    2.5. Róil na Seirbhísí Poiblí

    1. a) Baintear úsáid as seirbhísí eile ar nós NEPS le tacaíocht a thabhairt do dhaltaí, más gá.
    2. b) Cuirtear aon tuairisc gur ghá chuig Túsla agus an Garda Síochána.


    1. Gníomhaíochtaí breise

    Gníomhaíochtaí ar an scoil uile

    Seirbhís Comhairleoireachta  
    Turais Scoile  
    Seachtain na hEolaíochta  
    Seachtain uimheartheachta  
    Seachtain litearthachta  
    Cór na Scoile  
    Banna Ceoil  
    Seachtain LADTI+  
    Foireann Díospóireachta  
    Nasctha leis an ionad pobail  
    An Coiste Timpeallachta  
    Comhairle na nDaltaí  
    Córas na dTithe  
    Cur chuige uile scoile ar bhia folláin  
    Searmanas Scoile  
    Seirbhís an Leabharlann i rith am Lóin  
    Staidéar Maoirseachta  
    An Beal Ómra  



    3.1 Táscairí na Folláíne:

     Meas: Tugtar deis do na daltaí a dtuairimí agus a luachanna a chur in iúl i dtimpeallacht sábháilte agus chuiditheach trí phlé grúpa agus obair ghrúpa sa seomra ranga. Faigheann siad an deis a dtuairimí agus a n-imní a chur in iúl ar fud na scoile trí Chomhairle na nDaltaí freisin. Toghann gach rang ionadaí chun labhairt thar a gcinn ag cruinnithe Chomhairle na nDaltaí a chuireann tús le rannpháirtíocht dhearfach na ndaltaí agus le hathrú laistigh den scoil.

    Feasacht: Spreagtar daltaí machnamh a dhéanamh ar a smaointí, a mothúcháin, a luachanna agus a gcinní pearsanta laistigh agus lasmuigh den seomra ranga mar chuid den Sraith Shóisearach nua. Tugtar deis do dhaltaí machnamh a dhéanamh ar a gcuid oibre, a smaointí agus a gcinní laistigh den seomra ranga a thacaíonn leo éirí níos feasaí fúthu féin, faoina gcinní agus faoin saol timpeall orthu.

    Gníomhach: Tá an scoil an-dáiríre faoi pháistí a bheith gníomhach laistigh agus lasmuigh den seomra ranga. Cuireann an scoil laethanta gníomhach ar siúl áit a spreagtar an cilliméadar deireanach den turas scoile a shiúl, agus bíonn lá spóirt againn sa scoil chomh maith. Tá réimse leathan imeachtaí seach-churachlam ar fáil d’ár ndaltaí sa scoil. Cothaítear réimse scileanna sna daltaí i nGaelscoil Aogáín. Ina measc tá;

    1. a) A bheith rannpháirteach go muiníneach agus le cumas i ngníomhaíochtaí fhisiciúla.
    2. b) A bheith gníomhach go fisiciúil.
    3. c) A bheith feasach arc é chomh gníomhach is atá siad.

     Freagrach: Spreagtar daltaí na scoile úinéireacht a ghlacadh ar a gcinní agus a roghanna féin. Tuigtear go bhfuil siad freagrach as a sláinte féin.

    Cothaítear na scileanna seo a leanas i ndaltaí Gaelscoil Aogáin

    1. a) A bheith ábalta a bhfolláine féin, agus folláine daoine eile a chosaint agus a spreagadh.
    2. b) Cinní maithe a dhéanamh ó thaobh bia folláine de.
    3. c) A bheith feasach faoina gcuid sábháilteacht a bheith i mbaol, agus iad a chumasú chun cinní cearta a dhéanamh.
    4. d) A bheith nascaithe lena scoil, lena gcairde, leis an bpobal agus leis an domhan uilig.
    5. e) A bheith tuiscineach ar an tionchar a bhíonn ag a ngníomh agus a idirghníomhaithe féin ar a bhfolláine agus ar fhollaine daoine eile, go háitiúil agus níos leithne.


    Athléimneachas: Spreagtar scileanna feasachta i ndaltaí Gaelscoil Aogáin ionas go mbeidh siad ábalta déileál le struis agus le angar ina saoil. Forbaítear scileanna sóisialta agus mothúcháin na ndaltaí sa rang OSPS agus cabhraítear leo caidrimh dhearfacha a chruthú le daltaí eile, le múinteoirí, lena gclann agus leis an sochaí uilig. Leagtar béim ar na scileanna seo a spreagadh;

    1. a) A bheith ábalta cabhair a fháil san áit cheart.
    2. b) Soirbhíochas réalaíoch, dearcadh dearfach a choimeád, gan an rud atá réalaíoch a dhiúltiú.
    3. c) Creideamh a thabhairt dóibh go mbeifear rathúil agus meon ‘fórásach’ a spreagadh iontu.
    4. d) Brí agus spriocanna ina saoil a spreagadh.
    5. e) A bheith muiníneach iontu féin agus a bheith ábalta déileál le dúshláin an tsaoil.


    Nasctha: Iarrtar timpeallacht tachúil agus comhbhách a chruthú do gach dalta agus ball fóirne i nGaelscoil Aogáin. Déanann múinteoirí iarracht go mbraitheann gach dalta go bhfuil meas agus luach orthu sa seomra ranga agus spreagann gníomhaíochtaí seach-churachlam obair fóirne agus spiorad pobail sa scoil. Leagtar béim ar na gnéithe seo a leanas sa scoil;

    1. a) Go mothíonn gach dalta nasctha lena scoil, lena gcairde agus leis an domhan.
    2. b) Go dtuigtear an tionchar a bhíonn ag a ngníomh agus idirghníomh féin ar a bhfolláine agus ar fholláine daoine eile, go háitiúil agus i gcomhthéacs ilréimneach.


    Ghlac Bórd Bainistíochta na scoile leis an bPolasaí seo ar an 18ú Deireadh Fómhir 2021.

     Tá sé ar fáil do pháirtithe leasmhara uile na scoile.

    1. I gcomhréir le riachtanais an Acht Oideachais (Leas) 2000 agus na dtreoirlínte faoi chód iompair a d’eisigh an Bord Náisiúnta um Leas Oideachais tá an beartas frithbhulaíochta seo a leanas glactha ag Bord Bainistíochta Gaelscoil Aogáin mar chuid de chód iompair iomlán na scoile. Géilleann an beartas go huile agus go hiomlán do riachtanais Ghnásanna Frithbhulaíochta Bunscoile agus Iar-bhunscoile a foilsíodh i Meán Fómhair 2013.


    1. Aithníonn an Bord Bainistíochta a thromchúisí atá iompar bulaíochta agus a dhiúltaí a d’fhéadfadh a thionchar a bheith ar dhaltaí, agus geallann an scoil dá réir cloí leis na príomhphrionsabail dea-chleachtais seo a leanas agus iompar bulaíochta á chosc agus á chomhrac.

    (A) Cultúr dearfach a bheith i réim sa scoil:

    • ina nglactar go fonnmhar le difríocht agus le héagsúlacht agus ina léirítear meas ar chuimsitheacht;
    • ina spreagtar daltaí chun iompar bulaíochta a nochtadh agus a phlé i dtimpeallacht neamhbhagrach; agus
    • ina gcuirtear caidreamh bunaithe ar mheas chun cinn ar fud phobal na scoile:

    (B) Ceannaireacht éifeachtach;

     (C) Cur chuige uile scoile;

     (D) Tuiscint i bpáirt faoin rud is bulaíocht ann agus faoin tionchar is féidir a bheith aige

     (E) Feidhmiú straitéisí oideachais agus coiscthe (lena n-áirítear bearta chun feasacht a mhúscailt)

    • a chothaíonn ionbhá, meas agus athléimneacht sna daltaí; agus
    • ina dtéitear i ngleic go sainráite le cibearbhulaíocht agus le bulaíocht 3 bunaithe ar aitheantas, lena n-áirítear bulaíocht homafóbach agus trasfóbach;


    (F) Maoirseacht agus monatóireacht éifeachtach ar dhaltaí;

     (G) Tacaíochtaí don fhoireann;

    (H) Teagmhais bhulaíochta a thaifeadadh agus a imscrúdú ar shlí chomhsheasmhach agus obair leantach a dhéanamh ina dtaobh (lena náirítear straitéisí aitheanta idirghabhála a úsáid); agus Meastóireacht leanúnach ar a éifeachtaí atá an beartas frithbhulaíochta.


    1. I gcomhréir le Gnásanna Frithbhulaíochta Bunscoile agus Iar-bhunscoile seo é an sainmhíniú ar bhulaíocht:

    An rud a thuigtear le bulaíocht ná iompar diúltach neamhiarrtha, bíodh sé i bhfoirm iompar briathartha, síceolaíoch nó fisiciúil, a dhéanann duine aonair nó grúpa in aghaidh duine nó daoine eile, agus a dhéantar arís agus arís eile.

    Áirítear na cineálacha iompair bhulaíochta seo a leanas ar an sainmhíniú ar bhulaíocht:

    • duine a fhágáil as an áireamh d’aon ghnó, gabháil do chúlchaint mhailíseach agus do chineálacha eile caidrimh bhulaíochta idir dhaoine;
    • cibearbhulaíocht; agus
    • bulaíocht bunaithe ar aitheantas, ar nós bulaíocht homafóbach, bulaíocht chiníoch,

    bulaíocht bunaithe ar bhallraíocht den Lucht Siúil agus bulaíocht ar dhuine faoi mhíchumas nó ar dhuine a bhfuil riachtanais speisialta oideachais aici/aige.

     Ní chuimsíonn an sainmhíniú seo ar bhulaíocht teagmhais aonraithe nó teagmhais aon uaire d’iompar diúltach d’aon turas, lena n-áirítear téacsteachtaireacht mhaslach nó goilliúnach aon uaire nó teachtaireachtaí príobháideacha eile agus ba cheart déileáil leo, mar is cuí, de réir chód iompair na scoile.

    Ach, i bhfianaise an bheartais seo, féachfar ar theachtaireacht, íomhá nó ráiteas poiblí goilliúnach aon uaire ar shuíomh Gréasáin líonra poiblí nó ar fhóram poiblí eile ar féidir an teachtaireacht, an íomhá nó an ráiteas sin a fheiceáil air agus/nó a bheith athráite ag daoine eile mar iompar bulaíochta.

    Iompar diúltach nach n-áirítear sa sainmhíniú seo ar bhulaíocht, déileálfar leis de réir chód iompair na scoile.



    Ní liosta cuimsitheach é an liosta samplaí seo thíos,

    Samplaí d’Iompraíochtaí Bulaíocht

    Iompraíochtaí a bhaineann le gach saghas bulaíocht · Ciapadh bunaithe ar cheann ar bith de na naoi bhforas sa reachtaíocht comhionannais e.g. ciapadh gnéasach, bulaíocht homafóbach, bulaíocht chiníocht, etc.

    · Forrántacht fhisiciúi

    l · Damáiste do mhaoin

     · Leasainmneacha a ghlaoch

     · Cleithmhagadh

    · Pictiúir, focail i scríbhinn, nó ábhar eile a tháirgeadh, a thaispeáint nó a scaipeadh atá dírithe ar dhuine eile a imeaglú

     · Graifítí Maslach

     · Sracadh (extortion)

     · Imeaglú

     · Gothaí maslaitheacha nó gáirsiúla

     · ‘Amharc’ faoi leith

    · Cur isteach ar spás pearsanta

    · Meascán de na cinn a luaitear.

    Cibearbhulaíocht · Tromaíocht: Ráflaí, bréaga nó biadán a scaipeadh chun dochar a dhéanamh do cháil duine eile

     · Ciapadh: Teachtaireachtaí oilc, suaracha nó gáirsiúla a sheoladh chuig duine go leanúnach

     · Pearsanú: Teachtaireachtaí maslaitheacha nó forrántacha a phóstáil faoi ainm duine eile

    · Gríosadh: Úsáid a bhaint as focail gháirsiúla nó ghríosaitheacha chun troid ar líne a spreagadh

    · Cleasaíocht: Dallamullóg a chur ar dhuine eolas pearsanta a roinnt agus an t-eolas sin a úsáid ar líne ina dhiaidh sin

     · Sceitheadh: Eolas nó íomhánna rúnda a phostáil nó a roinnt

     · Leithcheal: Leithcheal a dhéanamh ar dhuine ó ghrúpa ar líne d’aon ghnó

    · Cibear-stalcaireacht: Ciapadh agus tromaíocht leanúnach a fhágann go mbíonn eagla a b(h)eatha/a s(h)ábháilteachta ar duine · Glao tostach gutháin/gutháin phóca

     · Glao maslach gutháin/gutháin phóca

    · Teachtaireacht téacs mhaslach · Teachtaireacht ríomhphoist mhaslach

     · Cumarsáid mhaslach ar líonraí sóisialta e.g. Facebook/Ask.fm/ Twitter/You Tube nó ar chonsóil chluichí

    · Ráitis/Blaganna/Pictiúir mhaslacha idirlín

    · Postálacha maslacha ar cineál ar bith teicneolaíochta cumarsáide Iompraíochtaí bunaithe ar

    Iompraíochttaí bunaithe ar Aitheantas


    Lena n-áirítear aon cheann de na naoi bhforas idirdhealúcháin a luaitear sa Reachtaíocht um Chomhionannas (inscne lena n-áirítear trasinscne, stádas sibhialta, stádas teaghlaigh, claonadh gnéasach, reiligiún, aois, míchumas, cine agus toisc gur den Lucht Taistil iad)
    Homafóbach agus Trasinscne  

     · Ráflaí a scaipeadh faoi chlaonadh gnéasach duine

     · Tathant ar dhuine a bhfuil claonadh gnéasach difriúil aige/aici

    · Leasainmneacha a ghlaoch, e.g. aerach, casta, lúbtha, a úsáidtear chun caitheamh anuas ar dhuine

     · Imeaglú fisiciúil nó ionsaí

     · Bagairtí

    Cine, náisiúntacht, cúlra eitneach agus ballraíocht de phobal an Lucht Taistil · Idirdhealú, réamhchlaonadh, ráitis nó maslaí a bhaineann le cine, náisiúntacht, cultúr, aicme shóisialta, creideamh, cúlra, eitneach nó an Lucht Taistil

    · Leithcheal de bhun aon cheann acu seo thuas



    Is éard atá i gceist anseo caidrimh a mhí-ionramháil mar bhealach chun bulaíocht a dhéanamh. Ar na hiompraíochtaí tá:

    · Biadán maslach

    · Leithcheal agus aonrú

    · Neamhaird · Leithcheal ó ghrúpa

    · Cairde a bhaint de dhuine

    · ‘Bitseáil’

    · Ráflaí a scaipeadh

    · Rún a sceitheadh

    · Caint sách ard le go gcloisfeadh an t-íobartach í

    · ‘Amharc’ faoi Leith

    · ‘nerd’ a úsáid le cur isteach ar dhuine.

    Gnéasach · Ráitis nó tadhall gnéasach míchuí nó gan choinne

    · Ciapadh

    Riachtanais Speisialta Oideachais, Míchumas · Leasainmneacha a ghlaoch

     · Tathant ar dhaoine eile mar gheall ar a míchumas nó riachtanais foghlama ·Teacht i dtír ar leochaileachtaí daltaí eile agus ar a gcumas teoranta bulaíocht a aithint agus iad féin a chosaint

     · Teacht i dtír ar leochaileachtaí daltaí eile agus ar a gcumas teoranta cúinsí sóisialta agus leideanna sóisialta a aithint agus iad féin a chosaint.

     · Athris a dhéanamh ar mhíchumas duine eile

     · Ceap magaidh a dhéanamh de dhaoine eile


    1. Seo a leanas an múinteoir/na múinteoirí ábhartha a dhéanfaidh bulaíocht a imscrúdú agus a dhéileálfaidh léi:

     Gach múinteoir ranga

     Múinteoirí Achmainne




    1. Seo a leanas na straitéisí oideachais agus coiscthe a bheidh in úsáid sa scoil:
    Cur chuige na scoile ina hiomláine

    · Cur chuige na scoile ina hiomláine chun meas ar gach ball de phobal na scoile a chothú.

    · Luach na héagsúlachta a chur chun cinn chun aghaidh a thabhairt ar dhearcaí claonta agus chun aird a tharraingt ar a dho-ghlactha is atá iompraíocht bhulaíochta.

    · Féinmheas a chothú agus a fheabhsú i measc na ndaltaí uile trí ghníomhaíochtaí curaclaim agus seach-churaclaim araon. Tabharfar deiseanna do dhaltaí féinmheas dearfach a fhorbairt trí idirghníomhaíochtaí foirmiúla agus neamhfhoirmiúla.

    · Forbairt ghairme don fhoireann go léir i dtaca leis an mbulaíocht d’fhonn a chinntiú go mbeidh tuiscint ag an bhfoireann ar fad ar cad is bulaíocht ann, ar an gcaoi a dtéann sí i bhfeidhm ar shaol na ndaltaí agus ar an ngá a bhíonn ann freagairt di agus i a chosc.

     · Athbhreithniú rialta ar gánna CPD na múinteoirí, le eolas a bhailiú faoi na scíleanna agus an taithí atá ag múinteoirí na scoile.

    · Feachtas feasachta agus oiliúna don scoil ina hiomláine i dtaca le gach gné den bhulaíocht, lena n-áirítear, tuismitheoir(í)/caomhnóir(í) agus pobal níos leithne na scoile.

    · Maoirseacht agus monatóireacht ar sheomraí ranga, ar dhorchlaí, ar thalamh na scoile, ar thurasanna scoile agus ar ghníomhaíochtaí seach-churaclaim. Tabharfar ar bhaill foirne nach mbíonn ag teagasc agus ar bhaill eile a bheith san airdeall agus eachtraí a chur in iúl do na múinteoirí ábhartha. Beidh maoirseacht i gceist leis i dtaca leis an úsáid a bhaineann daltaí as teicneolaíocht cumarsáide sa scoil.

    · Forbairt agus cur chun cinn Cód Frithbhulaíochta don scoil le cur ar taispeáint i seomraí ranga agus in áiteanna poiblí sa scoil.

     · Pléitear beartas frithbhulaíochta na scoile le daltaí agus tá teacht ar chóip de do gach tuismitheoir/caomhnóir mar chuid de Chód Iompraíochta na Scoile.

    · Bearta rialta feasachta a chur i bhfeidhm ar fud na scoile e.g. clár fógraí faoi leith sa scoil maidir le cairdeas a chothú, agus bulaíocht a chosc; Seachtain Chairdis gach bliain; tionóil rialta scoile faoi stiúir an phríomhoide nó an leasphríomhoide.

     · Cultúr insinte a spreagadh, agus béim faoi leith ar thábhacht na bhfinnéithe. Ar an gcaoi sin beidh muinín ag daltaí as a bheith ag insint. Tá gné seo na muiníne ríthábhachtach. Ba chóir a chur in iúl go soiléir do gach dalta agus iad ag tuairisciú eachtraí bulaíochta nach ag insint ná ag sceitheadh atá siad ach ag gníomhú go freagrach.

    · Deimhin a dhéanamh de go mbeidh a fhios ag daltaí cé dó ba chóir dóibh a insint agus conas é a dhéanamh.

    · Deimhjn a dheanamh go dtuigeann tuismitheoir(í)/caomhnóir(í) gur choir glaoch a chur ar an scoil agus cine a dhéanamh leis an múinteoir ranga más dóigh leo go bhfuil bulaíocht á déanamh ar a leanbh.


    Beartas um Úsáid Inghlactha a chur le chéile sa scoil lena n-áirítear na céimeanna cuí chun deimhin a dhéanamh de go ndéantar monatóireacht dhian ar úsáid na teicneolaíochta sa scoil, cuir i gcás úsáid a bhaint as gutháin phóca.

     Tacaí eile atá sa scoil a shonrú e.g. GLEN www.glen.ie, BeLonGTo www.belongto.org

    Ceachtanna a sheachadadh ar Fhorrántacht Chaidreamhach (Cool School Programme: A Friend in Deed), ar an gCibearbhulaíocht (#UP2US, Be Safe-Be Web wise, Think Before you Click, Let’s Fight it Together, Web wise Primary teachers’ resources), ar an Éagsúlacht agus an Idirchultúrachas. , Cool School Lessons , #UP2US, On My Own Two Feet .

    Curaclaim a chur i ngníomh

    · Cur i ngníomh iomlán na gcuraclam SPHE agus CSPE agus na gclár RSE agus Bí Sábháilte.

     · Forbairt Ghairme Leanúnach don fhoireann agus na cláir sin á seachadadh.

    · Ceachtanna ar an mbulaíocht bunaithe ar fhianaise a sheachadadh ar fud na scoile, i.e., Bí Sábháilte.

    · Cláir SPHE an Gharda Síochána a sheachadadh. Pléann na ceachtanna seo, a thugann Gardaí Pobail, ceisteanna a bhaineann le sábháilteacht phearsanta agus cibearbhulaíocht


    · Féachfaidh an scoil, go háirithe, i leith riachtanais bhreise na ndaltaí SEN maidir le cláir a chur i bhfeidhm agus scileanna agus straitéisí a fhorbairt a

     · chuirfeadh ar chumas gach daltaí freagairt go cuí


    1. Seo a leanas straitéisí na scoile chun iompar bulaíochta a imscrúdú, chun obair leantach a dhéanamh ina dtaobh agus chun iompar bulaíochta a thaifeadadh mar aon leis na straitéisí idirghabhála bunaithe a úsáidfidh an scoil chun déileáil le cásanna d’iompar bulaíochta;

    Gnásanna chun Bulaíocht a Fhiosrú agus Láimhseáil

     Is é an phríomhaidhm a bhaineann le bulaíocht a fhiosrú agus a láimhseáil ná ceisteanna a réiteach agus an caidreamh idir na páirtithe a shlánú, a oiread agus is féidir (seachtas milleán a leagan ar dhuine)

    Déanfar gach iarracht a chinntiú go dtuigfidh gach duine atá rannpháirteach (daltaí, tuismitheoirí/caomhnóirí san áireamh) an cur chuige sin ón tús.

     Iompraíocht Bhulaíochta a Thuairisciú

    • Féadfaidh dalta nó tuismitheoir(í)/caomhnóir(í) ar bith eachtraí bhulaíochta a chur in iúl do mhúinteoirí ar bith sa scoil.
    • Fiosróidh agus láimhseálfaidh an múinteoir ábhartha gach tuairisc, ina measc tuairiscí anaithnide.
    • Ní mór do bhaill foirne teagaisc agus neamhtheagaisc, cuir i gcás rúnaithe, cúntóirí riachtanas speisialta (SNA), tionlacaithe bus, airígh, glantóirí aon eachtraí d’iompraíocht bhulaíochta a fheiceann siad nó a luaitear leo a chur in iúl don mhúinteoir ábhartha.

     Eachtraí a Fhiosrú agus a Láimhseáil Stíl an Chuir Chuige

    • Agus é/í ag fiosrú agus ag láimhseáil na bulaíochta, tabharfaidh an múinteoir (ábhartha ) a b(h)reithiúnas féin féachaint ar tharla bulaíocht nó nár tharla agus conas is fearr an cás a réiteach.
    • Éilítear ar thuismitheoirí/ar chaomhnóirí agus ar dhaltaí comhoibriú le cibé fiosrú a dhéanfar agus cuidiú leis an scoil ceist ar bith a thiocfadh aníos a réiteach agus an caidreamh idir na páirtithe a shlánú, a oiread agus is féidir, a thúisce agus is féidir.
    • Ba chóir do mhúinteoirí cur chuige fionnuar neamh-mhóthúchánach réitithe fadhbanna a ghlacadh.
    • Ba chóir eachtraí a láimhseáil, a oiread agus is féidir, lasmuigh den seomra ranga d’fhonn príobháid gach rannpháirtí a chinntiú.
    • Ba chóir gach agallamh a dhéanamh chomh híogair agus is féidir agus cearta na ndaltaí á nglacadh san áireamh. Is féidir le daltaí nach bhfuil baint dhíreach acu leis an gcás eolas úsáideach a chur ar fáil mar seo a leanas:
    • Agus eachtraí d’iompraíocht bhulaíochta á n-anailísiú, ba chóir don mhúinteoir ábhartha iarracht a dhéanamh na ceisteanna cén rud, cén áit, cén duine, agus cén fath a fhreagairt. Ba chóir é sin a dhéanamh go deas suaimhneach, agus sampla á thabhairt den chaoi ar chóir déileáil le coinbhleacht gan dul i muinín na forrántachta.
    • Má bhíonn grúpa i gceist, ba chóir agallamh a chur ar gach duine acu ar dtús. Ina dhiaidh sin, ba chóir bualadh leo mar ghrúpa. Ag an gcruinniú leis an ngrúpa, ba chóir a iarraidh ar gach duine acu a c(h)untas féin a thabhairt ar ar tharla d’fhonn a chinntiú go dtuigeann gach duine sa ghrúpa ráitis na ndaoine eile go soiléir;
    • Ba chóir tacú le gach ball den ghrúpa i dtaca leis an mbrú a d’fhéadfadh a theacht orthu ó bhaill eile an ghrúpa tar éis an agallaimh leis an múinteoir. D’fhéadfadh sé a bheith oiriúnach freisin a iarraidh orthu siúd a bhí i gceist cuntas a scríobh ar ar tharla.
    • I gcásanna go gcinneann an múinteoir ábhartha gur tharla iompraíocht bhulaíochta, ba chóir teagmháil a dhéanamh le tuismitheoir(í)/caomhnóir(í) na bpáirtithe go luath d’fhonn an tarlúint a chur in iúl dóibh agus míniú a thabhairt 9 ar na gníomhartha a bheifear a dhéanamh (agus tagairt á déanamh do bheartas na scoile). Ba chóir don scoil deis a thabhairt do thuismitheoirí/do chaomhnóirí plé a dhéanamh ar na bealaí lenar féidir leo tacú leis na gníomhartha atá an scoil a dhéanamh agus leis na tacaí atáthar a chur ar fáil do dhaltaí; · Sa chás go gcinneann an múinteoir ábhartha go raibh iompraíocht bhulaíochta ar bun ag an dalta, ba chóir a chur in iúl go soiléir dó/di an sárú a rinne sé/sí ar bheartas frithbhulaíochta na scoile agus ba chóir iarracht a dhéanamh tabhairt air/uirthi an cás a fheiceáil ó dhearcadh an dalta a d’fhulaing an bhulaíocht;
    • Ní mór a chur in iúl go soiléir do gach rannpháirtí (gach tacar daltaí agus múinteoirí/caomhnóirí) i gcás ar bith a gcaitear smachtbhannaí araíonachta a chur i bhfeidhm gur ceist phríobháideach atá ann idir an dalta a bheidh faoi smachtbhanna, a t(h)uismitheoir(í)/c(h)aomhnóirí agus an scoil;

     Gníomh leantach agus cuntas

    • Agus cinneadh á dhéanamh ar déileáladh go cuí agus go leordhóthanach leis an gcás bulaíochta, ní mór don mhúinteoir ábhartha, agus breithiúnas gairmiúil á thabhairt aige/aici, na cúinsí seo a leanas a ghlacadh san áireamh:

     – An bhfuil deireadh tagtha leis an iompraíocht bhulaíochta;

     – An bhfuil ceisteanna idir na páirtithe réitithe, a oiread agus is féidir;

    – An bhfuil caidreamh idir na páirtithe slánaithe, a oiread agus is féidir;

     – Aiseolas ar bith a fuarthas ó na páirtithe rannpháirteacha, óna dtuismitheoir(í)/a gcaomhnóir(í) nó ó phríomhoide nó leas-phríomhoide na scoile

    • Cruinnithe leantacha ar leithligh a shocrú b’féidir leis na páirtithe leasmhara féachaint an bhféadfaí iad a thabhairt le chéile tráth níos déanaí má bheidh an dalta a d’fhulaing an bhulaíocht réidh agus toilteanach.
    • I gcás nach mbíonn tuismitheoir(í)/caomhnóir(í) sásta gur dhéileáil an scoil leis an gcás bulaíochta de réir na ngnásanna seo, ní mór gnáthaimh ghearáin na scoile a chur in iúl do na tuismitheoir(í)/caomhnóir(í), mar is cuí.
    • I gcás gur bhain an/na tuismitheoir(í)/caomhnóir(í) leas as gnáthaimh ghearáin na scoile agus nach bhfuiltear sásta fós, ní mór don scoil a chur in dóibh go bhfuil an cheart acu gearán a dhéanamh leis an Ombudsman do Dhaltaí.

     Iompraíocht Bhulaíochta a chuntas

     Tá sé ríthábhachtach go ndéanfaí gach eachtra de bhulaíocht a chuntas ar bhealach oibiachtúil agus fíorasach.

    Seo a leanas gnásanna na scoile maidir le hiompraíocht bhulaíochta a chuntas agus a thuairisciú:

    Réamhdhearbhú neamhfhoirmiúil gur tharla bulaíocht

    • Ní mór do gach ball foirne cuntas i scríbhinn a choinneáil d’ eachtraí a fheiceann siad nó a chuirtear in iúl dóibh. Ní mór gach eachtra a thuairisciú don mhúinteoir ábhartha .
    • Cé nár mhór don mhúinteoir ábhartha gach tuairisc, lena n-áirítear tuairiscí anaithnide, de bhulaíocht a fhiosrú agus a láimhseáil, ní mór don mhúinteoir ábhartha cuntas i scríbhinn a choinneáil ar na tuairiscí, ar na gníomhartha a glacadh agus ar aon phlé a rinneadh leis na rannpháirtithe
    • Ní mór don mhúinteoir ábhartha gach eachtra atáthar a fhiosrú a chur in iúl don phríomhoide.

     Foirmiúil – 1 Dearbhú gur tharla bulaíocht

    Má dhearbhaíonn an múinteoir ábhartha gur tharla bulaíocht, ní mór don mhúinteoir cuntas cuí i scríbhinn a choinneáil a chuideoidh leis/léi na ceisteanna a réiteach agus na caidrimh a shlánú, a oiread agus is féidir, idir na páirtithe leasmhara.

    Foirmiúil – 2

     Ní mór don mhúinteoir ábhartha an teimpléad cuí a úsáid chun an iompraíocht bhulaíochta a chuntas i gcásanna gur dóigh leis/léi nár déileáladh go cuí ná go leordhóthanach leis an iompraíocht bhulaíochta laistigh de 20 lá scoile tar éis dó/di a chinneadh gur tharla iompraíocht bhulaíochta;

    Nuair a bhaintear úsáid as an teimpléad cuntais, ní mór don mhúinteoir ábhartha é a choinneáil agus ní mór don phríomhoide cóip de a choinneáil.

    Straitéisí Idirghabhála Seanbhunaithe

    • Agallaimh idir an múinteoir agus gach dalta
    • Comhaontuithe idir daltaí a idirbheartú agus iad a leanúint le próiseas monatóireachta. Is féidir é seo a dhéanamh ar bhealach neamhfhoirmiúil nó a chur i bhfeidhm trí phróiseas idirghabhála níos struchtúrtha
    • Oibriú le tuismitheoir(í)/caomhnóir(í) chun tacú le hidirghabhálacha scoile
    • Cuir chuige Gan Milleán
    • Am Ciorcail
    • Agallaimh Athshlánúcháin
    • Comhdháil Athshlánúcháin


    1. Seo a leanas clár tacaíochta na scoile do dhaltaí a ndearnadh bulaíocht orthu:
    · Cuirfear gach tacaíocht agus deis in-scoile ar fáil do dhaltaí a fhulaingíonn an bhulaíocht chun páirt a ghlacadh i ngníomhaíochtaí a leagtar amach chun a bhféinmhuinín a mhéadú, cairdeas agus scileanna sóisialta a fhorbairt agus seasmhacht a láidriú, e.g.

     – Foireann Tacaíochta Foghlaim

     – Córas meantóireachta Piara / Páirtíochta

    – Obair i ngrúpaí, cuir i gcás am ciorcail


    · Má bhíonn comhairleoireacht nó tacaí breise de dhíth ar dhaltaí, déanfaidh an scoil a dícheall dul i gcomhairle leis na gníomhaireachtaí cuí chun é sin a eagrú. D’fhéadfadh sé gur don daltaí a fhulaingíonn an bhulaíocht nó a bhíonn i mbun na hiompraíochta bulaíochta é sin


    · Ba chóir do dhaltaí a thuiscint nach mbíonn aon fhinnéithe gan locht ann agus gur chóir gach iompraíocht bhulaíochta a chur in iúl do mhúinteoir.



    1. Maoirseacht agus Monatóireacht Éifeachtach ar Dhaltaí Deimhníonn an Bord Bainistíochta go bhfuil cleachtais agus beartais chuí mhaoirseachta agus monatóireachta i bhfeidhm chun iompar bulaíochta a chosc agus chun déileáil leis agus chun idirghabháil luath a éascú más féidir.
    2. An Ciapadh a Chosc

    Deimhníonn an Bord Bainistíochta go ndéanfaidh an scoil, de réir a oibleagáidí faoin reachtaíocht chomhionannais, gach beart is indéanta go praiticiúil chun daltaí agus baill foirne a chosaint ar chiapadh gnéasach agus ar chiapadh ar aon cheann de na naoi bhforas, mar atá inscne lena náirítear trasinscne, stádas sibhialta, stádas teaghlaigh, treoshuíomh gnéasach, reiligiún, aois, míchumas, cine nó ballraíocht den Lucht Siúil.

    1. Ghlac an Bord Bainistíochta an beartas seo an 29/1/2014,2017,2/12/2019
    2. Tá an beartas seo ar fáil do phearsanra na scoile, foilsíodh é ar shuíomh Gréasáin na scoile agus do Chumann na dTuismitheoirí. Cuirfear cóip den bheartas seo ar fáil don Roinn agus do phátrún na scoile má iarrtar é.
    3. Athbhreithneoidh an Bord Bainistíochta an beartas agus a fheidhmiú uair amháin i ngach scoilbhliain. Cuirfear fógra scríofa gur athbhreithníodh beartas frithbhulaíochta na scoile ar fáil do phearsanra na scoile, foilseofar é ar shuíomh Gréasáin na scoile (nó mura bhfuil suíomh ag an scoil, cuirfear é ar fáil ar shlí eile do thuismitheoirí agus do dhaltaí ar iarratas) agus do Chumann na dTuismitheoirí (más ann dó). Cuirfear taifead den athbhreithniú agus a thoradh a chur ar fáil don phátrún agus don Roinn, leis, má iarrtar é.



    1. In accordance with the requirements of Education (Welfare) Act 200 and the Code of behaviour guideline issued by the NEWB, the Board of Management of Gaelscoil Aogáín has adopted the following anti-bullying policy within the framework of the school’s overall code of behaviour. This policy fully complies with the requirements of the Anti-Bullying Procedures for Primary and Post-Primary Schools which were published in September 2013.



    1. The Board of Management recognise the very serious nature of bullying and the negative impact that it can have on the lives of pupils and is therefore fully committed to the following key principles of best practice in preventing and tackling bullying behaviour:


    • A positive school culture and climate which-


    Is welcoming of difference and diversity and is based on inclusivity

    Encourage pupils to disclose and discuss incidents of bullying behaviour in a non-threathing environment and

    Promotes respectful relationships across the school community.


    • Effective leadership


    • A school-wide approach


    • A shared understanding of what bullying is and its impact


    • Implementation of education and prevention strategies (including awareness raising measures) that-


    Build empathy, respect and resilience in pupils: and

    Explicity address the issues of cyper-bullying and identity-based bullying including in particicular, homophobic and transphobic bullying.


    • Effective supervision and monitoring of pupils
    • Supports of staff
    • Consistent recording, investigation and follow up of bullying behaviour (including use of established intervention strategies: and
    • On-going evaluation of the effectiveness of the anti-bullying policy.



    1. In accordance with the Anti-Bullying Procedures for Primary and Post-Primary Schools bullying is defined as follows:


    Bullying is unwanted negative behaviour, verbal, psychological or physical conducted, by an individual or group against another person (or persons) and which is repeated over time.


    The following types of bullying behaviour are included in the definition of bullying.

    • Deliberate exclusion, malicious gossip and other forms of relational bullying.
    • Cyber-bullying and
    • Identity-based bullying such as homophobic bullying, racist bullying, bullying based on a person’s membership of the Traveller community and bullying of those with disabilities or special educational needs.

    Isolated or once off incidents of intentional negative behaviour, including a once off offensive or hurtful text message or private messages, do not fall within the definition of bullying and should be dealt with, as appropriate, in accordance with the schools’ code of behaviour.

    However, in the context of this policy, placing a once off offensive or hurtful public message, image or statement on a social network site or other public forum where that message, image or statement can be viewed and/or repeated by other people will be regarded as bullying behaviour.

    Negative behaviour that does not meet this definition of bullying will be dealt with in accordance with the school’s code of behaviour.

    Additional information on different types of bullying is set out in section 2 of the Anti-Bullying Procedures for Primary and Post-Primary Schools.


    4.     The relevant teacher(s) for investigating and dealing with bullying is (are) as follows: (see Section 6.8 of the Anti-Bullying Procedures for Primary and Post-Primary Schools):

    Tomás & Eibhlín


    5.     The education and prevention strategies (including strategies specifically aimed at cyberbullying and identity-based bullying including in particular, homophobic and transphobic bullying) that will be used by the school are as follows (see Section 6.5 of the Anti-Bullying Procedures for Primary and Post-Primary Schools):


    ·       See attached pages


    6.     The school’s procedures for investigation, follow-up and recording of bullying behaviour and the established intervention strategies used by the school for dealing with cases of bullying behaviour are as follows (see Section 6.8 of the Anti-Bullying Procedures for Primary and Post Primary Schools) :


    ·       See attached pages


    The school’s programme of support for working with pupils affected by bullying is as follows (see Section 6.8 of the Anti-Bullying Procedures for Primary and Post-Primary Schools) :

    *See attached pages


    1. Supervision and Monitoring of Pupils

     The Board of Management confirms that appropriate supervision and monitoring policies and practices are in place to both prevent and deal with bullying behaviour and to facilitate early intervention where possible.


    1. Prevention of Harassment

    The Board of Management confirms that the school will, in accordance with its obligations under equality legislation, take all such steps that are reasonably practicable to prevent the sexual harassment of pupils or staff or the harassment of pupils or staff on any of the nine grounds specified i.e. gender including transgender, civil status, family status, sexual orientation, religion, age, disability, race and membership of the Traveller community.

    1. This policy was adopted by the Board of Management on 29/01/2014.
    2. This policy has been made available to school personnel, published on the school website (or where none exists, is otherwise readily accessible to parents and pupils on request) and provided to the Parents’ Association (where one exists). A copy of this policy will be made available to the Department and the patron if requested.
    3. This policy and its implementation will be reviewed by the Board of Management once in every school year. Written notification that the review has been completed will be made available to school personnel, published on the school website (or where none exists, be otherwise readily accessible to parents and pupils on request) and provided to the Parents’ Association (where one exists). A record of the review and its outcome will be made available, if requested, to the patron and the Department.


    6.8 Consistent investigation, follow up and recording of bullying behaviour (including use of established intervention strategies)

    6.8.1 A consistent and clear approach to dealing with bullying when it occurs is essential to effective practice. This section provides guidance and direction for schools in relation to the need to use established intervention strategies and ensuring consistent recording, investigation and follow up of bullying behaviour.

    6.8.2 A pupil or parent may bring a bullying concern to any teacher in the school. Individual teachers must take appropriate measures regarding reports of bullying behaviour in accordance with the school’s anti-bullying policy.

     6.8.3 In these procedures, the member of teaching staff who has responsibility for investigating and dealing with bullying is referred to as the “relevant teacher”. At primary 29 level, the relevant teacher will normally be the class teacher. At post-primary level, the school will determine, having regard to its own circumstances, which members of teaching staff have this responsibility.

      6.8.4 The school’s anti-bullying policy must clearly indicate the relevant teachers in its school. It is not necessary to specify the relevant teacher(s) by name in the policy so long as it is made sufficiently clear to all which teachers in the school have this responsibility. Established intervention strategies

    6.8.5 The Action Plan on Bullying published on the Department’s website in January 2013 highlighted the importance of schools identifying and consistently implementing established evidence-based intervention strategies for dealing with cases of bullying behaviour and preventing its continuation.

    6.8.6 There are various approaches and intervention strategies that might be used by schools. Given the complexity of bullying behaviour it is generally acknowledged that that no one intervention works in all situations. International and national research also continues to evolve in this area and the effectiveness of particular approaches continues to be reviewed.

     6.8.7 Each school must therefore decide on the intervention method(s) that are best suited to its own circumstances. In identifying the most suitable intervention method(s) for a particular school, it is important to research and understand both the techniques of intervention involved and the assumptions and rationale of particular methods. One of the recommendations in the Action Plan on Bullying is that a new national anti-bullying website will be set up and this will be a useful and ongoing resource for schools.

    6.8.8 To ensure clarity among the entire school community about how bullying cases will be dealt with, the method(s) of intervention that will be used by the school must be specified in the school’s anti-bullying policy.

    Procedures for investigating and dealing with bullying

     6.8.9 School authorities must ensure that the school has clear procedures for investigating and dealing with bullying and that these are set out in the school’s antibullying policy. The school’s procedures must be consistent with the following:

    (i) The primary aim for the relevant teacher in investigating and dealing with bullying is to resolve any issues and to restore, as far as is practicable, the relationships of the parties involved (rather than to apportion blame);

     (ii) In investigating and dealing with bullying, the teacher will exercise his/her professional judgement to determine whether bullying has occurred and how best the situation might be resolved;

     (iii) All reports, including anonymous reports of bullying must be investigated and dealt with by the relevant teacher. In that way pupils will gain confidence in ‘telling’. This confidence factor is of vital importance. It should be made clear to all pupils that when they report incidents of bullying they are not considered to be telling tales but are behaving responsibly;

    (iv) Non-teaching staff such as secretaries, special needs assistants (SNAs), bus escorts, caretakers, cleaners must be encouraged to report any incidents of bullying behaviour witnessed by them, or mentioned to them, to the relevant teacher;

     (v) Parents and pupils are required to co-operate with any investigation and assist the school in resolving any issues and restoring, as far as is practicable, the relationships of the parties involved as quickly as possible; (vi) It is very important that all involved (including each set of pupils and parents) understand the above approach from the outset;

    (vii) Teachers should take a calm, unemotional problem-solving approach when dealing with incidents of alleged bullying behaviour reported by pupils, staff or parents;

     (viii) Incidents are generally best investigated outside the classroom situation to ensure the privacy of all involved;

    (ix) All interviews should be conducted with sensitivity and with due regard to the rights of all pupils concerned. Pupils who are not directly involved can also provide very useful information in this way; 31

    (x) When analysing incidents of bullying behaviour, the relevant teacher should seek answers to questions of what, where, when, who and why. This should be done in a calm manner, setting an example in dealing effectively with a conflict in a non-aggressive manner;

     (xi) If a group is involved, each member should be interviewed individually at first. Thereafter, all those involved should be met as a group. At the group meeting, each member should be asked for his/her account of what happened to ensure that everyone in the group is clear about each other’s statements;

    (xii) Each member of a group should be supported through the possible pressures that they may face them from the other members of the group after interview by the teacher;

     (xiii) It may also be appropriate or helpful to ask those involved to write down their account of the incident(s);

    (xiv) In cases where it has been determined by the relevant teacher that bullying behaviour has occurred, the parents of the parties involved should be contacted at an early stage to inform them of the matter and explain the actions being taken (by reference to the school policy). The school should give parents an opportunity of discussing ways in which they can reinforce or support the actions being taken by the school and the supports for their pupils;

    (xv) Where the relevant teacher has determined that a pupil has been engaged in bullying behaviour, it should be made clear to him/her how he/she is in breach of the school’s anti-bullying policy and efforts should be made to try to get him/her to see the situation from the perspective of the pupil being bullied;

     (xvi) It must also be made clear to all involved (each set of pupils and parents) that in any situation where disciplinary sanctions are required, this is a private matter between the pupil being disciplined, his or her parents and the school;

    (xvii) Follow-up meetings with the relevant parties involved should be arranged separately with a view to possibly bringing them together at a later date if the pupil who has been bullied is ready and agreeable. This can have a therapeutic effect;

     (xviii) In cases where the relevant teacher considers that the bullying behaviour has not been adequately and appropriately addressed within 20 school days after he/she has determined that bullying behaviour has occurred, it must be 32 recorded by the relevant teacher in the recording template at Appendix 3 (See Section 6.8.10 (iii));

     (xix) In determining whether a bullying case has been adequately and appropriately addressed the relevant teacher must, as part of his/her professional judgement, take the following factors into account: · Whether the bullying behaviour has ceased; ·Whether any issues between the parties have been resolved as far as is practicable; · Whether the relationships between the parties have been restored as far as is practicable; and · Any feedback received from the parties involved, their parents or the school Principal or Deputy Principal;

     (xx) Where a parent is not satisfied that the school has dealt with a bullying case in accordance with these procedures, the parents must be referred, as appropriate, to the school’s complaints procedures;

    (xxi) In the event that a parent has exhausted the school’s complaints procedures and is still not satisfied, the school must advise the parents of their right to make a complaint to the Ombudsman for Children.

     Procedures for recording bullying behaviour

    6.8.10 The Board of Management must ensure that the school has clear procedures for the formal noting and reporting of bullying behaviour and these must be documented in the school’s anti-bullying policy. All records must be maintained in accordance with relevant data protection legislation. The school’s procedures for noting and reporting bullying behaviour must adhere to the following:

     (i) While all reports, including anonymous reports of bullying must be investigated and dealt with by the relevant teacher, the relevant teacher will use his/her professional judgement in relation to the records to be kept of these reports, the actions taken and any discussions with those involved regarding same;

     (ii) If it is established by the relevant teacher that bullying has occurred, the relevant teacher must keep appropriate written records which will assist his/her efforts to resolve the issues and restore, as far as is practicable, the relationships of the parties involved.

     (iii) The relevant teacher must use the recording template at Appendix 3 to record the bullying behaviour in the following circumstances:

    1. a) in cases where he/she considers that the bullying behaviour has not been adequately and appropriately addressed within 20 school days after he/she has determined that bullying behaviour occurred; and
    2. b) where the school has decided as part of its anti-bullying policy that in certain circumstances bullying behaviour must be recorded and reported immediately to the Principal or Deputy Principal as applicable.

     In each of the circumstances at (a) and (b) above, the recording template at Appendix 3 must be completed in full and retained by the teacher in question and a copy provided to the Principal or Deputy Principal as applicable. It should also be noted that the timeline for recording bullying behaviour in the recording template at Appendix 3 does not in any way preclude the relevant teacher from consulting the Principal or Deputy Principal at an earlier stage in relation to a case.

    Bullying as part of a continuum of behaviour

    • It is also important to note that bullying behaviour can be part of a continuum of behaviour rather than a stand-alone issue and in some cases behaviour may escalate beyond that which can be described as bullying to serious physical or sexual assault or harassment. To ensure that any such cases are dealt with appropriately, the school’s antibullying policy must provide for appropriate linkages with the overall code of behaviour and provide for referral to be made to relevant external agencies and authorities where appropriate. In cases where a school has serious concerns in relation to managing the behaviour of a pupil, the advice of the National Education Psychological Service (NEPS) should be sought.
    • Referral of serious cases to the HSE 6.8.12 In relation to bullying in schools, Children First National Guidance for the Protection and Welfare of Children 2011 (Children First) and the Child Protection Procedures for Primary and Post-Primary Schools provide that in situations where “the incident is serious and where the behaviour is regarded as potentially abusive, the school must consult the HSE Children and Family Social Services with a view to drawing up an appropriate response, such as a management plan”.
    • Serious instances of bullying behaviour should, in accordance with the Children First and the Child Protection Procedures for Primary and Post-Primary Schools, be referred to the HSE Children and Family Services and/or Gardaí as appropriate.
    • The Child Protection Procedures for Primary and Post-Primary Schools also provide that where school personnel have concerns about a child but are not sure whether to report the matter to the HSE, the Designated Liaison Person must seek advice from the HSE Children and Family Social Services. Supports for pupils affected by bullying
    • A programme of support for pupils who have been bullied must be in place. Such pupils may need counselling and/or opportunities to participate in activities designed to raise their self-esteem, to develop their friendship and social skills and thereby build resilience whenever this is needed.
    • A programme of support for those pupils involved in bullying behaviour must also be part of the school’s intervention process. Pupils involved in bullying behaviour need assistance on an ongoing basis. For those with low self-esteem, opportunities should be developed to increase feelings of self-worth. It is, therefore, important that the learning strategies applied within the school allow for the enhancement of the pupil’s self-worth. Pupils who engage in bullying behaviour may need counselling to help them learn other ways of meeting their needs without violating the rights of others.
    • Pupils who observe incidents of bullying behaviour should be encouraged to discuss them with teachers.
    • Details of the school’s programme for working with pupils affected by bullying must be set out in the school’s anti-bullying policy.

    6.5 Implementation of education and prevention strategies including awareness raising

     6.5.1 The prevention of bullying must be an integral part of the written anti-bullying policy of all primary and post-primary schools. Every school must document in its antibullying policy the specific education and prevention strategies that the school will implement. This must include documenting the measures being taken by the school to explicitly address the issues of cyber-bullying and identity-based bullying including in particular, homophobic and transphobic bullying.

     6.5.2 Effective practice includes prevention and awareness raising measures across all aspects of bullying and involves strategies to engage pupils in addressing problems when they arise. In particular, such strategies need to build empathy, respect and resilience in pupils.

     6.5.3 As self-esteem is a major factor in determining behaviour, schools should, through both their curricular and extra-curricular programmes, provide pupils with opportunities to develop a positive sense of self-worth.

     6.5.4 Initiatives and programmes focused on developing pupils’ awareness and understanding of bullying, including its causes and effects, should deal explicitly with the issue of identity-based bullying and in particular homophobic and transphobic bullying. For example, the inclusion of LGBT posters on notice boards, discussions with parents about specific statements of welcome and respect for LGBT members of the school 26 community, teaching the Social, Personal, Health Education (SPHE) resource, Growing Up LGBT and participating in LGBT awareness events are just some of the ways in which a school can address homophobic and transphobic bullying.

     6.5.5 Prevention and awareness raising measures must also deal explicitly with cyberbullying. The best way to address cyber-bullying is to prevent it happening in the first place. Prevention and any awareness raising measures should focus on educating pupils on appropriate online behaviour, how to stay safe while on-line and also on developing a culture of reporting any concerns about cyber-bullying. The school-wide approach and the role of parents as outlined in Section 6.3 is of importance in this regard. The prevention and awareness raising measures should also take into account the scope for cyber-bullying to occur as a result of access to technology from within the school.

    6.5.6 A school’s approach to tackling and preventing bullying should take particular account of the needs of pupils with disabilities or with SEN, should join up with other relevant school policies and supports and should ensure that all the services that provide for such pupils work together. Approaches to decreasing the likelihood of bullying for pupils with SEN include improving inclusion, focusing on developing social skills, paying attention to key moments such as transitioning from primary to post-primary and cultivating a good school culture which has respect for all and helping one another as central.

    6.5.7 A school’s prevention and awareness raising measures need to be appropriate to the type of bullying and take into account the age and gender of the pupils involved. Each school must work to raise the awareness of bullying so that all members of the school community understand what bullying is and how the school deals with bullying behaviour.

     6.5.8 Schools could for example choose to have a staff day on the subject of bullying complemented by an awareness day for pupils and parents. An awareness day can help give the parents of a pupil who is being bullied the confidence to approach the school and also helps to send a clear message to the parents of a pupil who is engaged in bullying behaviour that they have a major responsibility in addressing their child’s behaviour.

     6.5.9 Teachers can influence attitudes to bullying behaviour in a positive manner through a range of curricular initiatives. There are a number of curriculum components and 27 programmes which are particularly relevant to the prevention of bullying and the promotion of respect for diversity and inclusiveness. The SPHE curriculum makes specific provision for exploring bullying as well as the inter-related areas of belonging and integrating, communication, conflict, friendship, personal safety and relationships. The Stay Safe programme at primary level, is a personal safety skills programme which seeks to enhance children’s self-protection skills including their ability to recognise and cope with bullying. The Relationship and Sexuality Education (RSE) programme at post-primary provides opportunities to explore and discuss areas such as human sexuality and relationships, which has particular relevance to identity-based bullying. Various other social, health and media education programmes can further help to address the problem of bullying behaviour. For example, the Schools for Health in Ireland framework provides guidance on developing a health promoting school.

     6.5.10 There is space within the teaching of all subjects to foster an attitude of respect for all: to promote the value of diversity; to address prejudice and stereotyping and to highlight the unacceptability of bullying behaviour. In English, there is a wide range of literature available which could be used to stimulate discussion. In Civil, Social and Political Education (CSPE), the interdependence of people in communities at local, national and international levels is stressed. In Geography and History references to colonisation, exploitation and dictatorships could be used to illustrate the negative aspect of power. The work could be extended into many other areas such as Art, Drama, Religious Education, and Physical Education. Co-operation and group enterprise can be promoted through team sports, school clubs and societies as well as through practical subjects. Sporting activities in particular can provide excellent opportunities for channelling and learning how to control aggression